მთავარი
2026 წლის II კვარტალში საქართველოში დაქირავებით დასაქმებულთა საშუალო თვიური ნომინალური ხელფასი 2,389.3 ლარი იყო – 177.3 ლარით, ანუ 8.0%-ით მეტი, ვიდრე 2025 წლის შესაბამის პერიოდში. მაგრამ ნომინალური ხელფასი მხოლოდ იმას გვიჩვენებს, რამდენი ლარი მიიღო საშუალო დასაქმებულმა; ცხოვრების დონისთვის უფრო მნიშვნელოვანი კითხვა არის, თუ რამდენი საქონლისა და მომსახურების შეძენა შეუძლია ამ შემოსავლით.
BTU-ს მკვლევრების აღწერითი გამოთვლით, 2026 წლის II კვარტალში სამომხმარებლო ფასების ჰარმონიზებული ინდექსის წლიური ცვლილებების – აპრილში 5.92%, მაისში 5.43% და ივნისში 5.62% – მარტივი საშუალო დაახლოებით 5.66% იყო. ამ მაჩვენებლით 8%-იანი ნომინალური სახელფასო ზრდის ფასებით კორექტირებისას რეალური ზრდა დაახლოებით 2.2%-მდე მცირდება. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ხელფასი ნამდვილად გაიზარდა, მაგრამ მისი ზრდის დიდი ნაწილი უფრო მაღალი ფასების კომპენსირებას მოხმარდა.
ეს 2.2% არ არის საქსტატის მიერ გამოქვეყნებული ოფიციალური რეალური ხელფასის ინდექსი. ეს არის BTU-ს მკვლევრების გამჭვირვალე აღწერითი გამოთვლა, რომელიც კვარტლის საშუალო სახელფასო ზრდას ადარებს იმავე კვარტლის სამი თვის წლიური HICP-ის მარტივ საშუალოს. ასეთი მიდგომა სასარგებლოა მსყიდველუნარიანობის მასშტაბის გასაგებად, თუმცა ის ვერ ჩაანაცვლებს ინდივიდუალური ოჯახის ხარჯვით კალათას ან ოფიციალურ რეალური შემოსავლის მაჩვენებელს.
| მაჩვენებელი | მნიშვნელობა | პერიოდი / სტატუსი | რატომ არის მნიშვნელოვანი? |
| საშუალო ნომინალური ხელფასი | 2,389.3 ლარი | 2026, II კვარტალი, საქსტატი | შემოსავლის ნომინალური დონე |
| ნომინალური წლიური ზრდა | 8.0% | 2026, II კვარტალი / 2025 II კვარტალი | ხელფასის ზრდა ფასების გაუთვალისწინებლად |
| HICP-ის საშუალო წლიური ცვლილება | 5.66% | 2026, აპრილი–ივნისი, BTU-ს აღწერითი საშუალო | ფასების საერთო ზრდის კორექტირების საფუძველი |
| აღწერითი რეალური ზრდა | 2.2% | BTU-ს გამოთვლა | მსყიდველუნარიანობის სავარაუდო გაუმჯობესება |
| აგვისტოს HICP | 4.94% | 2026 აგვისტო, საქსტატი | ინფლაცია კვარტლის შემდეგ შენელდა, თუმცა ახალი სახელფასო კვარტალური მონაცემი ჯერ არ არსებობს |
8%-იანი ზრდა 8%-იან გამდიდრებას არ ნიშნავს
2025 წლის II კვარტალში საშუალო ხელფასი 2,212.0 ლარი იყო. თუ ამ თანხას 2026 წლის II კვარტლის დაახლოებით 5.66%-იანი აღწერით ფასობრივ კორექტირებას მოვარგებთ, მისი იგივე მსყიდველუნარიანობის შესანარჩუნებლად დაახლოებით 2,337.2 ლარი იქნებოდა საჭირო. ფაქტობრივი საშუალო ხელფასი 2,389.3 ლარია – ამ ნიშნულზე დაახლოებით 52 ლარით მეტი.
ეს შედარება ხელფასის ზრდას უფრო პრაქტიკულად აჩვენებს: საშუალო დასაქმებულის თვიური შემოსავალი ნომინალურად 177.3 ლარით გაიზარდა, მაგრამ ამ ზრდიდან დაახლოებით 125 ლარი ფასების უფრო მაღალი დონის კომპენსირებას შეესაბამება, ხოლო დაახლოებით 52 ლარი დარჩა მსყიდველუნარიანობის დამატებით ზრდად. ესეც აღწერითი შეფასებაა და არა კონკრეტული ოჯახის ბიუჯეტის შედეგი, რადგან ოჯახების ხარჯვითი სტრუქტურა მნიშვნელოვნად განსხვავდება.
ფასების საერთო ინდექსი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაშინ, როდესაც ხელფასის ზრდის შეფასებას მხოლოდ მიმდინარე ლარში ვაკეთებთ. ინფლაციის პირობებში 100 ლარის დამატებითი შემოსავალი ყოველთვის 100 ლარის დამატებით რეალურ შესაძლებლობას არ ნიშნავს. სწორედ ამიტომ ხელფასის დინამიკის ბიზნესისა და სოციალური შეფასება უნდა აერთიანებდეს ორივე მხარეს – რამდენით გაიზარდა ანაზღაურება და რამდენით გაძვირდა იმავე პერიოდში სამომხმარებლო კალათა.
ყველა სექტორში ერთნაირი სურათი არ გვხვდება
საქსტატის მონაცემები აჩვენებს, რომ 2026 წლის II კვარტალში ყველაზე მაღალი საშუალო ხელფასი ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სფეროში – 4,400.4 ლარი – დაფიქსირდა. მას მოჰყვა საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები 4,074.1 ლარით, მშენებლობა 3,496.6 ლარით და პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები 3,304.8 ლარით. თუმცა მაღალი ხელფასი ავტომატურად არ ნიშნავს მაღალ რეალურ ზრდას.
თუ იმავე 5.66%-იან აღწერით HICP-კორექტირებას გამოვიყენებთ, ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სექტორის 5.4%-იანი ნომინალური ზრდა დაახლოებით 0.2%-იან რეალურ შემცირებად გარდაიქმნება. მშენებლობაში 0.8%-იანი ნომინალური ზრდა დაახლოებით 4.6%-იან რეალურ შემცირებას შეესაბამება. საპირისპიროდ, საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობებში 9.2%-იანი ნომინალური ზრდა დაახლოებით 3.4%-იან, ხოლო პროფესიულ, სამეცნიერო და ტექნიკურ საქმიანობებში 10.3%-იანი ზრდა დაახლოებით 4.4%-იან რეალურ მატებას იძლევა.
ამ განსხვავებას დიდი მნიშვნელობა აქვს ბიზნესის კუთხით. სექტორი შეიძლება მაღალი საშუალო ხელფასით გამოირჩეოდეს, მაგრამ თუ წლიური მატება ფასების ზრდას ჩამორჩება, თანამშრომლის რეალური მსყიდველუნარიანობა არ უმჯობესდება. ამიტომ კომპანიებისთვის მხოლოდ ბაზრის საშუალო ნომინალური ხელფასის თვალყურის დევნება არასაკმარისია – განსაკუთრებით იმ დარგებში, სადაც კვალიფიციური კადრის შენარჩუნება კონკურენტული პრობლემაა.
| ჯგუფი / სექტორი | ნომინალური ზრდა | BTU-ს აღწერითი რეალური ზრდა | სიგნალი |
| საქართველო – საშუალო | 8.0% | 2.2% | რეალური ზრდა დადებითია, მაგრამ ნომინალზე ბევრად დაბალი |
| ქალები | 8.9% | 3.1% | ფასებზე სწრაფი ზრდა |
| კაცები | 7.6% | 1.8% | დადებითი, მაგრამ უფრო სუსტი რეალური ზრდა |
| ბიზნეს სექტორი | 6.6% | 0.9% | მსყიდველუნარიანობის მცირე გაუმჯობესება |
| არასამეწარმეო და საფინანსო სექტორი | 10.6% | 4.7% | უფრო ძლიერი რეალური ზრდა |
| ინფორმაცია და კომუნიკაცია | 5.4% | −0.2% | ნომინალური ზრდა ფასების ზრდაზე ოდნავ დაბალია |
| საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები | 9.2% | 3.4% | რეალური ზრდა დადებითია |
| მშენებლობა | 0.8% | −4.6% | რეალური შემცირება |
| პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები | 10.3% | 4.4% | შედარებით ძლიერი რეალური ზრდა |
* ფორმულა: (1 + ნომინალური ზრდა) ÷ (1 + 2026 II კვარტლის HICP-ის აღწერითი საშუალო 5.6581%) − 1. მაჩვენებელი არ წარმოადგენს ოფიციალურ რეალურ სახელფასო ინდექსს.
ქალებისა და მამაკაცების ანაზღაურებაში განსხვავება კვლავ დიდია
2026 წლის II კვარტალში ქალების საშუალო ხელფასი 1,927.0 ლარი იყო, მამაკაცების – 2,856.4 ლარი. სხვაობა 929.4 ლარს აღწევს. BTU-ს მკვლევრების გამოთვლით, ქალების საშუალო ხელფასი მამაკაცების საშუალო ხელფასის დაახლოებით 67.5%-ს შეადგენდა, ანუ აღწერითი სხვაობა დაახლოებით 32.5% იყო მამაკაცების ხელფასთან შედარებით.
წლიური ზრდის ტემპი ქალებში უფრო მაღალი იყო – 8.9%, კაცებში კი 7.6%. იმავე ფასობრივი კორექტირების პირობებში ქალების აღწერითი რეალური ზრდა დაახლოებით 3.1%-ია, მამაკაცების – 1.8%. ეს ნიშნავს, რომ 2026 წლის II კვარტალში ქალების ხელფასი უფრო სწრაფად გაიზარდა, მაგრამ ერთი კვარტლის ასეთი დინამიკა თავისთავად ვერ ამტკიცებს, რომ გენდერული სახელფასო სხვაობა სტრუქტურულად იხურება. ამის დასადგენად საჭიროა უფრო ხანგრძლივი პერიოდი, პროფესიის, სამუშაო საათების, ეკონომიკური საქმიანობისა და სხვა ფაქტორების გათვალისწინებით.
მნიშვნელოვანია ისიც, რომ საქსტატის ანგარიშის მიხედვით კაცების საშუალო ხელფასი ყველა ეკონომიკურ საქმიანობაში აღემატებოდა ქალების ხელფასს. შესაბამისად, საშუალო მაჩვენებლის ცვლილება ერთდროულად ასახავს როგორც ანაზღაურების ზრდას, ისე დასაქმების სტრუქტურას – რომელი პროფესიისა და სექტორის თანამშრომლები შედიან საშუალოში და რა წონა აქვთ მათ საერთო მონაცემში.
რეგიონული სხვაობა რეალური შემოსავლის კითხვას კიდევ უფრო ართულებს
საშუალო 2,389.3 ლარი საქართველოს ყველა რეგიონს ერთნაირად არ აღწერს. 2026 წლის II კვარტალში თბილისში საშუალო ნომინალური ხელფასი 2,758.5 ლარი იყო – ქვეყნის საშუალოზე დაახლოებით 15.5%-ით მეტი. რაჭა–ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში კი 1,235.4 ლარი დაფიქსირდა, რაც ქვეყნის საშუალოზე დაახლოებით 48.3%-ით ნაკლებია. თბილისის საშუალო ხელფასი ამ მაჩვენებელზე დაახლოებით 2.23-ჯერ მაღალია.
ამ შედარებას მნიშვნელოვანი მეთოდოლოგიური შეზღუდვა აქვს: საქსტატი მიუთითებს, რომ ზოგიერთი საწარმო და ორგანიზაცია რეგიონებში სათავო ოფისის ადგილმდებარეობის მიხედვით არის წარმოდგენილი. ამიტომ რეგიონული ხელფასი არ უნდა წავიკითხოთ როგორც კონკრეტულ რეგიონში მცხოვრები ყველა დასაქმებულის ზუსტი შემოსავალი. მიუხედავად ამისა, სხვაობის მასშტაბი აჩვენებს, რატომ ვერ იქნება ეროვნული საშუალო ერთადერთი საზომი შრომის ბაზრის მდგომარეობის შესაფასებლად.
ფასების რეგიონული კალათაც შეიძლება განსხვავდებოდეს, თუმცა ამ მასალებში რეგიონული HICP არ არის წარმოდგენილი. ამიტომ BTU-ს ამ სტატიაში რეგიონებისთვის ცალკე რეალური ხელფასის მაჩვენებელი არ გამოითვლება. ეროვნული ინფლაციის ავტომატურად გავრცელება თითოეულ რეგიონზე მცდარ სიზუსტეს შექმნიდა.
| რეგიონი | საშუალო ხელფასი | განსხვავება ქვეყნის საშუალოსთან |
| თბილისი | 2,758.5 ლარი | +15.5% |
| მცხეთა–მთიანეთი | 2,279.8 ლარი | −4.6% |
| აჭარის ა.რ. | 2,082.8 ლარი | −12.8% |
| ქვემო ქართლი | 2,067.0 ლარი | −13.5% |
| სამეგრელო–ზემო სვანეთი | 1,653.5 ლარი | −30.8% |
| იმერეთი | 1,592.3 ლარი | −33.4% |
| კახეთი | 1,506.3 ლარი | −37.0% |
| სამცხე–ჯავახეთი | 1,473.6 ლარი | −38.3% |
| რაჭა–ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი | 1,235.4 ლარი | −48.3% |
ინფლაცია კვარტლის შემდეგ შენელდა, მაგრამ პასუხი ჯერ არ გვაქვს
საქსტატის HICP-ის მონაცემებით, 2026 წლის აგვისტოში წლიური ჰარმონიზებული ინფლაცია 4.94%-მდე შემცირდა. ეს II კვარტლის აპრილ–ივნისის აღწერით საშუალო 5.66%-ზე დაბალია. თუმცა ამ ფაქტიდან ვერ დავასკვნით, რომ რეალური ხელფასის ზრდა ავტომატურად დაჩქარდა: 2026 წლის III კვარტლის საშუალო ხელფასის მონაცემი ჯერ გამოქვეყნებული არ არის.
ეროვნული ბანკის 9 სექტემბრის გადაწყვეტილებაში ეროვნული მეთოდოლოგიით აგვისტოს ინფლაცია 5.6%-ად არის მითითებული, ხოლო 2026 წლის საშუალო წლიური ინფლაციის ცენტრალური სცენარი დაახლოებით 5.2%-ს შეადგენს. ამავე გადაწყვეტილებით მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 8.25%-ზე დარჩა, ხოლო ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებელი 3%-ია. HICP და ეროვნული CPI განსხვავებული მეთოდოლოგიური მაჩვენებლებია და ერთმანეთის ნაცვლად არ უნდა გამოვიყენოთ, მაგრამ ორივე მიუთითებს, რომ ფასების ზრდა კვლავ მნიშვნელოვანი ფაქტორია ხელფასის რეალური ღირებულებისთვის.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ენერგორესურსების გავლენა. ეროვნული ბანკი მიმდინარე ინფლაციის სამიზნეზე მაღალ დონეს ძირითადად მიწოდების მხარეს მოქმედ შოკებს და ენერგიის ფასებს უკავშირებს. ასეთ გარემოში ხელფასის რეალური ეფექტის შეფასება მხოლოდ წლიური ნომინალური მატებით უფრო რთული ხდება: კომპანიამ შეიძლება თანამშრომელს მეტი ლარი გადაუხადოს, მაგრამ თანამშრომლის ყოველდღიური ხარჯები პარალელურად სწრაფად გაიზარდოს.
რას ნიშნავს ეს ბიზნესისათვის?
BTU-ს მკვლევრების შეფასებით, 2026 წლის II კვარტლის მონაცემებში მთავარი სიგნალი არის არა ის, რომ ხელფასი „მხოლოდ“ 2.2%-ით გაიზარდა რეალურად, არამედ ის, რომ ნომინალურ და რეალურ დინამიკას შორის დიდი სხვაობაა. კომპანიებისთვის ეს განსხვავება თანამშრომელთა შენარჩუნების, ანაზღაურების ბიუჯეტირებისა და პროდუქტიულობის მოთხოვნების საკითხია.
თუ კომპანიაში ხელფასები 5–6%-ით იზრდება, ხოლო ფასების საერთო დონე დაახლოებით იმავე მასშტაბით მატულობს, თანამშრომელმა ეს ზრდა შესაძლოა რეალურ გაუმჯობესებად საერთოდ ვერ აღიქვას. მეორე მხრივ, ინფლაციაზე მნიშვნელოვნად მაღალი სახელფასო ზრდა ბიზნესისთვის ხარჯის ზრდას ნიშნავს და მისი მდგრადობა დამოკიდებულია პროდუქტიულობაზე, ფასების პოლიტიკაზე, მოგების მარჟასა და სექტორის კონკურენტულობაზე.
ამიტომ ანაზღაურების პოლიტიკის უკეთესი საზომი შეიძლება იყოს სამი პარალელური მაჩვენებელი: ნომინალური ხელფასის ცვლილება, ფასებით კორექტირებული აღწერითი რეალური ცვლილება და პროდუქტიულობის დინამიკა. მხოლოდ ამ სამეულის ერთად დანახვით შეიძლება შეფასდეს, არის თუ არა სახელფასო ზრდა თანამშრომლისთვის რეალური გაუმჯობესება და კომპანიისთვის მდგრადი ხარჯი.
დასკვნა
დიახ, 2026 წლის II კვარტალში საქართველოში საშუალო ხელფასი რეალურადაც გაიზარდა, მაგრამ ნომინალურ 8%-ზე მნიშვნელოვნად ნაკლებად. BTU-ს მკვლევრების აღწერითი გამოთვლით, HICP-ის 5.66%-იანი კვარტალური საშუალო წლიური ცვლილების გათვალისწინებით, რეალური მატება დაახლოებით 2.2% იყო.
ეს ნიშნავს, რომ ოფიციალური 177.3-ლარიანი ნომინალური ზრდის მნიშვნელოვანი ნაწილი ფასების ზრდის კომპენსაციად უნდა წავიკითხოთ. 2025 წლის II კვარტლის 2,212-ლარიანი ხელფასის იგივე მსყიდველუნარიანობის შესანარჩუნებლად 2026 წლის II კვარტალში დაახლოებით 2,337 ლარი იქნებოდა საჭირო; ფაქტობრივი საშუალო 2,389.3 ლარი იყო. განსხვავება – დაახლოებით 52 ლარი თვეში – ამ აღწერითი მეთოდით რეალური გაუმჯობესების ფულად მასშტაბს გვიჩვენებს.
მაგრამ საშუალო სურათი სექტორებსა და ადამიანებს შორის მნიშვნელოვნად განსხვავდება. მშენებლობაში და ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სფეროში სახელფასო ზრდა ამ აღწერითი ინფლაციური კორექტირების შემდეგ რეალურ მატებად აღარ ჩანს, მაშინ როცა საფინანსო და პროფესიულ–სამეცნიერო საქმიანობებში რეალური ზრდა უფრო მკაფიოა. შესაბამისად, საქართველოს შრომის ბაზრის შეფასებისას მთავარი კითხვა აღარ უნდა იყოს მხოლოდ „რამდენით გაიზარდა ხელფასი?“ – უფრო მნიშვნელოვანი კითხვა არის „რამდენი დარჩა ამ ზრდიდან ფასების შემდეგ?“
მონაცემები და ძირითადი წყაროები
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური – დაქირავებით დასაქმებულთა საშუალო თვიური ნომინალური ხელფასი, 2026 წლის II კვარტალი, 15 სექტემბერი 2026.
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური – სამომხმარებლო ფასების ჰარმონიზებული ინდექსი (HICP), სპეციალური მაჩვენებლები და წინა წლის შესაბამის თვესთან შედარების მონაცემები, განახლებული 2026 წლის აგვისტოს ჩათვლით.
საქართველოს ეროვნული ბანკი – მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის გადაწყვეტილება, 9 სექტემბერი 2026; ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებელი – 3%.
მომზადებულია Business and Technology University-ის აკადემიური გუნდისა და BTUAI Research Team-ის მიერ, Tbilisi, Georgia.