ელექტრო სკუტერების გაზიარების ბაზარი საქართველოში

საზიარო ელექტრო სკუტერები თბილისისა და ბათუმის ქუჩების ნაცნობ სურათად იქცა, სულ უფრო ხშირად კი რუსთავსა და ქუთაისშიც ჩნდება. ექვს წელზე ცოტა მეტ ხანში, მას შემდეგ რაც პირველი სკუტერები 2019 წელს გამოჩნდა, საქართველოს ბაზარი ერთი ლოკალური სტარტაპიდან ექვსი ოპერატორის მქონე მჭიდრო ასპარეზად გადაიქცა. წინამდებარე ანგარიში მიმოიხილავს ამ ბაზარს 2026 წლის დასაწყისის მდგომარეობით, თებერვლიდან მაისამდე გადამოწმებულ მონაცემებზე დაყრდნობით. ის მოიცავს, ვინ ოპერირებს, რა ფასად, რამდენად დიდია ფლოტი, როგორ არეგულირებენ ქალაქები და რომელ მომხმარებელს ერგება საუკეთესოდ თითოეული სერვისი.

ბაზარი 2019 წელს ამოქმედდა, როდესაც ქართულმა სტარტაპმა Scroll-მა ქვეყანაში პირველი გაზიარების სერვისი დანერგა თბილისში, ბათუმსა და რუსთავში, ქუთაისში გაფართოების გეგმით. საერთაშორისო ოპერატორები ეტაპობრივად შემოვიდნენ. Bolt, უკვე ევროპის უმსხვილესი სკუტერის ოპერატორი, თბილისში 2024 წლის აგვისტოში შემოვიდა და დაბალი ფასებით სწრაფად მოიპოვა მომხმარებელი. Yandex Go 2025 წლის აპრილში გამოჩნდა და თავიდან მოიცვა საბურთალო, ვაკე, ვერა და ჩუღურეთის, მარჯანიშვილისა და მთაწმინდის ნაწილები. 2026 წლისთვის ბაზარი მომწიფდა: ერთდროულად შვიდამდე ბრენდი ოპერირებს, ხოლო Scroll მეორე თაობის სკუტერებს ნერგავს.

კონკურენციას ორი ჯგუფი აყალიბებს. Scroll ადგილობრივი ბრენდია, რომელმაც ადრეული ბაზარი ააშენა; ადრე ოპერირებდა ქართული Kicky-ც, თუმცა მის შესახებ აქტუალური ინფორმაცია აღარ მოიპოვება და, სავარაუდოდ, აღარ ფუნქციონირებს. Bolt ესტონეთიდან, Jet ყაზახეთიდან და მულტისერვისული აპლიკაცია Yandex Go მოგვიანებით შემოვიდნენ, თუმცა სამხრეთ კავკასიაში სწრაფად გაფართოვდნენ აგრესიული ფასების, აბონემენტებისა და ბონუს შეთავაზებების მეშვეობით.

Bolt თბილისში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული არჩევანია. მისი წუთობრივი ფასი დაახლოებით 0.29 ₾-ია, 0.35 ₾ გაშვების საფასურით, რომელსაც 3.90 ₾-იანი ყოველთვიური Plus აბონემენტი მთლიანად აუქმებს. სამუშაო დღეებში 11:00-მდე ფასი 0.25 ₾-მდე ეცემა, რაც აშკარად მგზავრებზეა გათვლილი. Bolt ხაზს უსვამს უსაფრთხოებას, ზღუდავს სიჩქარეს დაახლოებით 20 კმ/სთ-მდე და იყენებს GPS კონტროლირებად პარკირების ზონებს.

Scroll, თავდაპირველი ოპერატორი, ითხოვს დაახლოებით 0.55 ₾ წუთში, 1 ₾ გახსნითა და დაახლოებით 20 ₾ დეპოზიტით, და ფასის ნაცვლად ხარისხზე აკეთებს აქცენტს. იმავე აპლიკაციით ხელმისაწვდომია Qari-ს ელექტრო მოპედებიც, ხოლო Scroll ამოწმებს მეორე თაობის სკუტერებს ცვლადი ბატარეებით, გაუმჯობესებული განათებითა და ამორტიზაციით. Bird საქართველოში Scroll-ის მეშვეობით ოპერირებს, იმავე ფლოტითა და ფასით, რაც Bird-ის აპლიკაციით თბილისის ერთ მილიონზე მეტ მაცხოვრებელს აძლევს წვდომას.

Jet, ყაზახური ოპერატორი, აქტიურია ცენტრალურ აზიაში, სამხრეთ კავკასიასა და ლათინურ ამერიკაში და ოპერირებს თბილისშიც და ბათუმშიც. წუთობრივი ფასი დაახლოებით 0.35 ₾-ია თბილისში და 0.30 ₾ ბათუმში, საათობრივი ვარიანტებით 18 ₾-სა და 16 ₾-თან ახლოს და ბათუმის დღიური პასით 22.9 ₾. Jet სთავაზობს ისეთ ფუნქციებს, როგორიცაა 5 სკუტერამდე ერთდროული ქირაობა, უფასო 10 წუთიანი ჯავშანი, პაუზა და ბონუს ზონები. მისი გლობალური ფლოტი 62 000 მოწყობილობას აღემატება, საიდანაც დაახლოებით 12 პროცენტი სამხრეთ კავკასიაშია.

დანარჩენებს შორის, toGO ლიდერობს ბათუმში, სადაც 25 ₾-ის შევსება 30 ბონუს წუთს ამატებს, 50 ₾ კი 65-ს, ბარათზე მცირე დაბრუნებადი ჯავშნითა და სანაპირო ბულვარზე 15 კმ/სთ ლიმიტით. Yandex Go, ყველაზე იაფი ვარიანტი, სთავაზობს უფასო გახსნას, 0.28 ₾ ფასს, რომელიც 3.49 ₾-იანი აბონემენტით 0.22 ₾-მდე ეცემა, 15, 50 და 100 წუთიან წინასწარ პაკეტებს, სიჩქარის ავტომატურ შემცირებას დატვირთულ ზონებში და მომხმარებლის მინიმალურ ასაკს 18 წელი.

მთლიანად ბაზარზე წუთობრივი ფასი მერყეობს დაახლოებით 0.28 ₾-დან 0.55 ₾-მდე, ანუ გაცხადებული ფასი ერთი ბოლოდან მეორემდე თითქმის ორმაგდება. გაშვების ან გახსნის საფასური მერყეობს 0 ₾-დან 1 ₾-მდე, ხოლო რამდენიმე ოპერატორი მცირე დეპოზიტს ითხოვს. პრაქტიკაში აბონემენტები, წინასწარი პაკეტები, დილის ფასდაკლებები და ბონუს წუთები ნიშნავს, რომ რეგულარული მომხმარებელი გაცხადებულ ფასზე გაცილებით ნაკლებს იხდის, ხოლო კარგად შერჩეული გეგმა გაშვების საფასურს მთლიანად აუქმებს.

ფლოტის ზუსტი ზომები ძირითადად არაა ცნობილი, თუმცა მასშტაბი ცხადია. Scroll-ს 2019 წელს დაახლოებით 2 500 სკუტერი ჰქონდა, ხოლო Jet აცხადებს დაახლოებით 7 400 მოწყობილობას მთელ სამხრეთ კავკასიაში და არა მხოლოდ საქართველოში. აქტივობის უმეტესი ნაწილი თბილისშია, ბათუმში კი ლიდერობს toGO, განსაკუთრებით სანაპიროზე, ხოლო Yandex Go ჯერჯერობით თბილისის ცენტრალურ უბნებს ფარავს.

საქართველოს არ აქვს ერთიანი ეროვნული კანონი ელექტრო სკუტერებზე, ამიტომ თითოეული ქალაქი თავად ადგენს წესებს. პრაქტიკაში მომხმარებლები აწყდებიან სიჩქარის შეზღუდვებს დაახლოებით 20-დან 25 კმ/სთ-მდე, ბათუმის სანაპიროზე 15 კმ/სთ-მდე დაწევით, ასევე GPS პარკირებას, მწვანე ზონების ბონუსებს, გეოღობვას, რომელიც სკუტერებს დატვირთულ უბნებში ანელებს, და ოპერატორების რჩევებს უსაფრთხო მართვაზე. რამდენიმე სკუტერის ერთდროულად დაჯავშნა გავრცელებული პრაქტიკაა.

არცერთი ოპერატორი არ იმარჯვებს ყველა ფრონტზე. Yandex Go ხშირი მომხმარებლის ეკონომიური არჩევანია, Bolt ყოველდღიურ გადაადგილებას უხდება, ხოლო Jet ხანგრძლივ და ჯგუფურ მგზავრობას აჯილდოებს პასებითა და მრავლობითი ქირაობით. Scroll და Bird იზიდავს მათ, ვინც კომფორტსა და ახალ ფლოტს აფასებს, ხოლო toGO ფლობს ბათუმისა და ტურისტების ბაზარს.

საერთო სურათი მცირე, თუმცა სწრაფად მზარდი და სასტიკად კონკურენტული ბაზარია. ფასობრივ ლიდერობას ახალბედები იკავებენ, ხოლო პიონერები პოზიციას სერვისითა და ხარისხით იცავენ. მომხმარებლისთვის ჭკვიანური არჩევანი სამ კითხვამდე დადის: რამდენად გრძელია მგზავრობა, რამდენად ხშირად მოძრაობთ და რომელ ქალაქში ხართ. სექტორისთვის კი შემდგომი ზრდა დამოკიდებულია ახალ მოწყობილობებში ინვესტიციაზე, ტაქსისა და მიტანის აპლიკაციებთან უფრო მჭიდრო ინტეგრაციასა და უკეთეს ველოინფრასტრუქტურაზე.

ამ მიმოხილვის მონაცემები ასახავს საჯაროდ ხელმისაწვდომ წყაროებსა და ოპერატორების განცხადებებს 2026 წლის თებერვლიდან მაისამდე და შესაძლოა შეიცვალოს აქციების, სეზონურობისა და მუნიციპალური გადაწყვეტილებების მიხედვით, ამიტომ მიმდინარე ტარიფი ყოველთვის შესაბამის აპლიკაციაში უნდა გადამოწმდეს. კვლევა მომზადებულია ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის (BTU) აკადემიური გუნდისა და BTUAI-ის მიერ, თბილისში, საქართველო. სრული ანგარიში, დეტალური ოპერატორების პროფილებით, ტარიფების სრული შედარებით, ფლოტის მონაცემებითა და ყველა წყაროთი, თან ერთვის PDF ფაილად.

საკვანძო სიტყვები:  ელექტრო სკუტერი საქართველო, სკუტერების გაზიარება თბილისი, სკუტერი ბათუმი, მიკრომობილობა, Bolt, Scroll, Jet, Bird, toGO, Yandex Go, სკუტერის ფასი, აბონემენტი, ურბანული მობილობა.

ციტირება:  ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტი (BTU) და BTUAI. (2026). ელექტრო სკუტერების გაზიარების ბაზარი საქართველოში. თბილისი, საქართველო.