გენერაციული ხელოვნური ინტელექტი ბევრი ქართველი სტუდენტისთვის უკვე ყოველდღიური სასწავლო ჩვევაა — თუმცა ყველა ერთნაირად როდი იყენებს მას, და ლექტორებიც ჯერ კიდევ ეძებენ, როგორ უპასუხონ ამ ცვლილებას. ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის (BTU) კვლევითი ანგარიში ორივე მხარეს — სტუდენტებსა და ლექტორებს, აკვირდება.
კვლევა ეფუძნება BTU-ის 167 BA და MA სტუდენტის რაოდენობრივ გამოკითხვას (ფინანსების, მენეჯმენტის, ციფრული მარკეტინგისა და IT მიმართულებებიდან), ჩატარებულს 2025 წლის ივნის-ივლისში, ასევე ლექტორებთან ინტერვიუებსა და არაფორმალურ კომუნიკაციას.
როგორ იყენებენ სტუდენტები AI-ს რეალურად?
კვლევამ გამოავლინა სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი კავშირი გამოყენების დაწყების პერიოდსა და დღევანდელ სიხშირეს შორის (r=0.19, p=0.015). სტუდენტებში, რომლებმაც AI-ის გამოყენება 2022 წელს ან უფრო ადრე დაიწყეს, 60% ახლა აქტიური მომხმარებელია, 2023 წელს დაწყებულებში — 58%, ხოლო 2024 წელს ან უფრო გვიან დაწყებულებში — მხოლოდ 41%.
აქტიური მომხმარებლები უფრო შორს მიდიან: AI-ს იდეების გენერირებისთვის, ნაშრომის შექმნა-რედაქტირებისთვის, ტექსტების შეჯამებისა და მათემატიკური ამოცანების გადასაჭრელადაც კი იყენებენ. სტუდენტთა 57% AI-ს ძირითადად დროის დასაზოგად იყენებს. დროის დაზოგვისთვის AI-ის გამომყენებელი სტუდენტები შედეგებს უფრო ხშირად ამოწმებენ, რაც დაბალანსებულ მიდგომაზე მეტყველებს.
ენდობიან თუ არა სტუდენტები AI-ის პასუხებს?
ვინც ყველაზე ნაკლებად ამოწმებს, სწორედ ისინი არიან ყველაზე თავდაჯერებულები AI-ის სიზუსტეში (r=-0.16, p=0.037). ვინც იშვიათად ამოწმებს, თავდაჯერებულობას 3.78-ით (5-დან) აფასებს, ვინც ყოველთვის ამოწმებს — 3.38-ით. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, სწორედ ის სტუდენტები, რომლებსაც AI-ის შეცდომების შემჩნევის ყველაზე ნაკლები უნარი აქვთ, ყველაზე ხშირად იღებენ მის პასუხებს დაუზუსტებლად.
რომელ AI ხელსაწყოებს იყენებენ სტუდენტები?
ChatGPT კვლავ საბაზისო ხელსაწყოდ რჩება — თითქმის ყველა გამოკითხული სტუდენტი მას იყენებს. 5-დან 2 სტუდენტი Gemini-საც იყენებს, ხოლო 5-დან 1 — Claude-საც. Gemini-ის მომხმარებელთა 62%-მა და Claude-ის მომხმარებელთა 70%-მა სწავლისთვის მისი გამოყენება ახლახან დაიწყო.
რა აღიზიანებს სტუდენტებს ყველაზე მეტად?
სტუდენტების პრეტენზიები ძირითადად მიღებული პასუხების ხარისხს ეხება: გაუმართავი კომუნიკაცია ქართულ ენაზე, სისუსტე მათემატიკასა და ფინანსებში, გამოგონილი ინფორმაცია ან წყაროები, გრძელი და არამიზნობრივი პასუხები, ურთიერთგამომრიცხავი პასუხები და შეზღუდული წვდომა ფასიან ფუნქციებზე.
რა გამოწვევების წინაშე დგანან ლექტორები?
ლექტორებისთვის ყველაზე მწვავე პრობლემა შეფასების სისტემაა — სტუდენტური ნაშრომების ობიექტურად შეფასება, როცა მათი მზარდი ნაწილი AI-ის მიერაა შექმნილი. ანგარიშის დასკვნით, საჭიროა სწავლებისა და შეფასების პრაქტიკის სიღრმისეული გადახედვა, არა მხოლოდ ახალი წესები.
რა ახალი მიდგომები ინერგება?
BTU-ს ლექტორები პრაქტიკულ, ხშირად დაბალბიუჯეტიან გზებს ცდიან:
- NotebookLM — სლაიდებისა და მასალების სტრუქტურირებულ შეჯამებებად გადასაქცევად, განსაკუთრებით flipped classroom ფორმატისთვის.
- კურსზე მორგებული GPT Builder ჩატბოტები, რომლებიც სტუდენტებს ნებისმიერ დროს IT მხარდაჭერის გარეშე ეხმარებიან.
- AI პრეზენტაციის ხელსაწყოები (Gamma, Tome, Canva Magic Design) — ლექციის ჩანაწერების სლაიდებად გადასაქცევად.
- AI გამოსახულების გენერატორები (GPT-4o, Midjourney) — აბსტრაქტული ცნებების ვიზუალიზაციისთვის.
- AI-ის მიერ გენერირებული ტესტის კითხვები კურსის მასალებიდან პირდაპირ.
- AI-ის მიერ შექმნილი სასწავლო მასალები იმ თემებისთვის, სადაც ქართულენოვანი სახელმძღვანელო არ არსებობს.
- შედარებითი AI ეთიკის ვარჯიშები — ერთი პრომპტი ChatGPT-ზე, Claude-ზე და Gemini-ზე, კრიტიკული ციფრული აზროვნების გამოსამუშავებლად.
შეჯამება
გენერაციული AI ქართულ უმაღლეს განათლებაში აღარ არის არჩევითი. ღია კითხვები ახლა ნაკლებად ეხება იმას, გამოვიყენოთ თუ არა AI, და მეტად — როგორ გამოვიყენოთ სწორად: ნდობა რეალურ სიზუსტეს უნდა შეესაბამებოდეს, ხელსაწყოები ქართულ ენაზე კარგად უნდა მუშაობდეს, და შეფასების პრაქტიკა გადაიაზრება.
სტატია ეფუძნება Digital Ecosystem Digest-ის 2025 წლის ზაფხულის ანგარიშს ‘გენერაციული ხელოვნური ინტელექტის ინტეგრაცია სწავლასა და სწავლებაში’, გამოცემულს ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის (BTU) მიერ. სრული ანგარიშის სანახავად: [ბმული].
საკვანძო სიტყვები: გენერაციული AI, უმაღლესი განათლება, საქართველო, ChatGPT, Gemini, Claude, სტუდენტთა ქცევა, AI წიგნიერება, სასწავლო ინოვაცია.