ანგარიში ეყრდნობა ორ წყაროს: საქსტატის ოფიციალურ მონაცემებს (საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების გამოყენება საწარმოებში, 2025) და BTU-ს გამოკვლევას – მომსახურების სექტორის 37 მცირე და საშუალო ფირმის გამოკითხვას,
გამოკვლევა კი – როგორ ვითარდება გამოყენება კონკრეტულ ფირმებში.
დანერგვის მასშტაბი და ტექნოლოგიები
2025 წელს საქართველოს საწარმოთა მხოლოდ დაახლოებით 4 პროცენტი იყენებდა ხელოვნურ ინტელექტს. მაჩვენებელი მკვეთრად განსხვავდება ზომის მიხედვით – მსხვილი საწარმოები დაახლოებით 8-ჯერ უფრო ხშირად იყენებენ AI-ს, ვიდრე მცირე ფირმები, რაც მიუთითებს რესურსებისა და ტექნიკური კომპეტენციის ნაკლებობაზე მცირე ბიზნესში.
AI-ის მომხმარებელ საწარმოთა შორის ტექსტის ანალიზი და დამუშავება აშკარად დომინირებს – მას იყენებს დაახლოებით ორი მესამედი. მეორე ადგილზეა გამოსახულების, ვიდეოს ან აუდიოს გენერაცია, ხოლო ყველაზე იშვიათია ავტონომიური მანქანები, როგორებიცაა რობოტები და დრონები.
რისთვის იყენებენ AI-ს
მარკეტინგი და გაყიდვები აშკარა ლიდერია – AI-ის მომხმარებელი საწარმოების მესამედი მას სწორედ ამ მიმართულებით იყენებს. მეორე ადგილზეა ბიზნესის ადმინისტრირების ორგანიზება, ხოლო ყველაზე იშვიათი მიზანია თავად საწარმოს მართვა.
AI-ის მომხმარებელ საწარმოთა 40 პროცენტმა ვერ დაასახელა კონკრეტული ბიზნეს მიმართულება, სადაც ტექნოლოგიას იყენებს – ეს მიანიშნებს, რომ AI ხშირად ფირმაში შემოდის სამუშაო პროცესთან ჯერ დაუკავშირებლად.
ყველაზე მჭიდრო წყვილი მარკეტინგს არ მოიცავს – ეს ბიზნესის ადმინისტრირება და კვლევა-განვითარებაა, ორივე შიდა მუშაობასთან დაკავშირებული. ჩანს, რომ მარკეტინგი უფრო ხშირად საწყისი წერტილია, ვიდრე საბოლოო მიზანი.
ვინ იყენებს AI-ს უფრო ხშირად
ონლაინ გაყიდვების მქონე ფირმებში AI-ის დანერგვის მაჩვენებელი 16 პროცენტია, მათ გარეშე – მხოლოდ 3 პროცენტი, თითქმის ხუთჯერადი სხვაობა. თუმცა ამ ფირმების მხოლოდ ნახევარი იყენებს AI-ს პირდაპირ მარკეტინგსა და გაყიდვებში – ონლაინ ვაჭრობა უფრო ციფრული სიმწიფის ნიშანია, ვიდრე დანერგვის მიზეზი.
დიდი მონაცემები და AI საქართველოში დიდწილად დამოუკიდებელი პრაქტიკებია. დიდი მონაცემების მომხმარებელ ფირმათა 43 პროცენტი იყენებს AI-საც, მაგრამ AI-ის მომხმარებელთა მხოლოდ 10 პროცენტი იყენებს დიდ მონაცემებს – მონაცემთა ინფრასტრუქტურა თავისთავად არ იწვევს დანერგვას.
IT სპეციალისტის არსებობა კვლავ დანერგვის ყველაზე ძლიერი წინაპირობაა, თუმცა AI-ის მომხმარებელი ფირმების 72 პროცენტს საერთოდ არ ჰყავს IT სპეციალისტი – მათგან თითქმის მესამედმა პროგრამული უზრუნველყოფა საკუთარი ძალებით შეცვალა თუ შეიმუშავა.
ჩათ სერვისის მქონე ფირმების უმრავლესობა საერთოდ არ იყენებს AI-ს – მათი ჩათი ან ოპერატორზეა დაფუძნებული, ან წინასწარ განსაზღვრულ სცენარებზეა აგებული. ეს ფირმები ჩვეულებრივ ციფრულად უფრო სუსტად არიან აღჭურვილი და იშვიათად ჰყავთ ტექნიკური გუნდი.
როგორ ვითარდება AI SME ფირმებში
AI-ის გამოყენება ფირმაში მიჰყვება მკაფიო თანმიმდევრობას. თითქმის ყველა AI-მომხმარებელი ფირმა იწყებს დოკუმენტების მომზადებითა და მონაცემთა ანალიზით. მომდევნო ეტაპია მარკეტინგული კონტენტი და მომხმარებელთა მომსახურება, როცა AI-ის შედეგი კომპანიის გარეთ გადის. ფინანსები, უსაფრთხოების მონიტორინგი და HR ყველაზე გვიან და მხოლოდ მოწინავე ფირმებში ჩნდება.
საბაზისო დონეზე მყოფი ფირმები ძირითადად დროის დაზოგვაზე საუბრობენ – იგივე სამუშაო ახლა უფრო სწრაფად სრულდება. მოწინავე ფირმები დროზე ნაკლებად საუბრობენ, რადგან მათთვის უფრო დიდი ცვლილებები წამოიწევს წინ.
საბაზისო დონეზე მყოფი ფირმები თითქმის ერთხმად ამბობენ, რომ AI-ს შემოსავალზე გავლენა არ მოუხდენია. დანერგვის ეტაპზე მყოფი ფირმები ამბობენ, რომ უბრალოდ ვერ ზომავენ. მხოლოდ მოწინავე ფირმები აღნიშნავენ შემოსავლის მცირე ზრდას.
AI წიგნიერება ძირითადად კოლეგებს შორის ჰორიზონტალურად ვრცელდება, ტრენინგის ნაცვლად. ფორმალური ტრენინგი იშვიათია და გვხვდება თითქმის მხოლოდ მოწინავე ფირმებში, ძირითადად კოდირებასა და უსაფრთხო გამოყენებაზე.
საბაზისო და დანერგვის ეტაპზე მყოფი ფირმები AI-ის ხარჯად ძირითადად მხოლოდ გამოწერას ან ლიცენზიას ასახელებენ. მოწინავე ფირმებში ხარჯი სხვაგვარია – GPU სერვერები, მოდელების fine-tuning, API-ის საფასური და საკუთარ სისტემებში ინტეგრაცია.
AI-ის არგამოყენების წამყვანი მიზეზია ის, რომ ფირმები საკუთარ შემთხვევაში სარგებელს ვერ ხედავენ. მეორე მიზეზია თანამშრომელთა ცოდნის ნაკლებობა. ეს ფირმები ამავე დროს ღიად არიან განწყობილნი AI-ის სამომავლო გამოცდის მიმართ.
სტატია ეფუძნება AI Economy Digest-ის 2026 წლის ზაფხულის ანგარიშს – “ხელოვნური ინტელექტის ინტეგრაცია საქართველოს ბიზნეს სექტორში”, გამოცემულს ბიზნესისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის (BTU) მიერ. სრული ანგარიშის სანახავად გადადით ბმულზე: https://btu.edu.ge/kvleva/btu-s-mkvlevarebi/mimdinare-da-dasrulebuli-kvlevebi/ai-ekonomikis-daijesti/
წყარო: საქსტატი, საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების გამოყენება საწარმოებში, 2025; BTU-ს გამოკვლევა ხელოვნური ინტელექტის ბიზნეს საქმიანობაში ინტეგრაციის შესახებ, 2026 წლის ივლისი.